Zorg waarin je je veilig voelt

Je voelt dat je je over moet geven, de controle loslaten, want er gebeurt zoveel, het is niet te bevatten allemaal. Als je borstkanker hebt, zoals een cliënt van me, dan wordt je in een maalstroom van zorg en informatie gestort. Op een bepaald moment denk je…. Ik kan het niet meer volgen, het moet maar zo….en gelaten laat je het gebeuren.

Dan is het fijn als je vertrouwen kunt voelen. Het is ook de verantwoordelijkheid van de zorg aanbieders om voor veilige zorg te zorgen. Vertrouwen echter komt te voet en gaat te paard, hoorde ik Wilna Wind van de NPCF zeggen op het congres van de IGZ op 20 juni over de rol van de patiënt in de veiligheid in de zorg. Kun je als patiënt een rol hebben in die veiligheid? Het gaat toch in de eerste plaats om jezelf om, zo mogelijk, weer beter te worden?

Mijn cliënt werd ongeveer drie weken geleden gebeld door de huisarts, na het bevolkingsonderzoek. “Oh jee, nu is het mis”, dacht ze….Na het uitslaggesprek bij de chirurg en het eerste bezoek aan de oncologie verpleegkundige, ben ik meegevraagd als patiëntencoach. Er volgde een bezoek aan de chirurg , bijgestaan door een verpleegkundige. Zij legden alles uit. Mevrouw had een mapje gekregen met alle folders van de ingrepen en onderzoeken waar zij mee te maken zou krijgen. Dit heeft zij niet gelezen, haar man wel. Een paar dagen later volgde bezoek aan de anesthesist, voorafgegaan door een verpleegkundige die een hartfilmpje maakte op een andere afdeling (en die geen idee had waarvoor mevrouw kwam: “moet u nu naar de cardioloog?”), een verpleegkundige die de eerste intake deed (vragenlijst goed ingevuld?), een apotheekassistente die de medicijnen doornam (lijst opgevraagd bij de apotheek), daarna  dan uiteindelijk de anesthesist, die in eerste instantie vooral informatie voorlas vanaf de computer en toen nog ongeïnteresseerd vroeg of er nog vragen waren, en tot slot iemand (verpleegkundige?) die vertelde hoe de opname ging.

Ónmogelijk om het overzicht te houden wat er allemaal gebeurd en wie je waarvoor moet hebben. Alle gesprekken vonden in verschillende kamertjes plaats, waar je wel vanuit een centrale wachtkamer voor geroepen werd.

Gelukkig kwam de informatie redelijk overeen met hetgeen eerder gezegd was. Toch vielen kleine verschillen wel op: mag mevrouw nu wel of niet tussen opname intake en operatie thuis slapen? Voor haar heel belangrijk!

Weer twee dagen later vond het gesprek met de oncologie verpleegkundige plaats, die nu op haar eigen kamer zat en niet in een kamertje op de afdeling chirurgie, waar het eerste gesprek plaats had gevonden, na het horen van de diagnose. Ook verwarrend.

Het ziekenhuis als gebouw is al een intimiderende omgeving, de organisatie van de zorg is in dit ziekenhuis  zo onduidelijk dat je hier, als begeleider in gezonde staat en HBO-opgeleid, al moeilijk overzicht kunt houden, laat staan als patiënt met al je zorgen en je twijfels! Een partner van een patiënt kan hier een geweldige steun in zijn, evenals andere naasten (als die er zijn), maar dan nog.

Overzicht over wat er gebeurd en waarom, helpen je om ook mee te denken en mee te doen, in plaats van het over je heen laten komen. Terugkoppeling van deze effecten (verwarring, verloren voelen) naar de betrokken zorgverleners, liefst kort na het contact, of zelfs tijdens het contact, kan hen juist helpen hier iets van te leren en te veranderen. Zo is het dus belangrijk dat er steeds dezelfde boodschap verteld wordt als er verschillende zorgprofessionals bij betrokken zijn.  Ik maak van elk bezoek een verslag, met feitelijkheden, voor de familie. De familie merkt hiervan het nut. Bij elk volgend bezoek kan dan namelijk gevraagd worden hoe het nu precies zit, als het anders is dan eerder gezegd. Mensen leren het belang van goed geïnformeerd zijn. Dat ze zelf op die manier ook kunnen bijdragen aan het krijgen en behouden van hun vertrouwen.

De mensen die de zorg (care of cure)  geven willen ook graag dat het goed gaat met een patiënt. Zij zitten echter in een “systeem”, waarbinnen zij zich moeten zien te bewegen. Ze willen wel graag leren, en leren kun je doen als je je veilig voelt: als je niet meteen afgerekend wordt op een fout.

Als zich echter fout op fout heeft gestapeld en er nooit iets opgepikt is, dan loopt de emmer wel eens over.

Het  “systeem” kan wel veranderen, als er kort op de bal gespeeld wordt: als er iets anders gaat dan bekend: meteen zeggen of kort er na. Dat geldt voor zowel arts of verpleegkundige en als patiënt (familie/naasten).  Laat er geen tijd overheen gaan, of denk “het is niet belangrijk”. Of: “straks verspeel ik recht op goede zorg….”. Als je ervan uit gaat dat iedereen van goede wil is, als mens, dan kunnen we samen de zorg een beetje beter maken, binnen onze eigen mogelijkheden.

Mijn droom: dagelijks komen er duizenden patiënten in het ziekenhuis. Stel je voor dat zij allemaal zouden zeggen wat hen opvalt, en wat ze graag zouden willen! 

Over Irèn Alders

Ik ben docent, trainer en coach op gebied van bewustwording en communicatie met patiënten. Ik doe (promotie) onderzoek naar de effecten van een persoonlijke patientcoach op patiëntenparticipatie in de spreekkamer bij een medisch specialist. Aan deze aanpak ligt ACT (Acceptance and Commitment Therapy) en de Pulsar methodiek veranderkunde ten grondslag. Ik ben lid van EACH (European Association of Communication in Healthcare) en de Nederlandse ver. Voor Medisch onderwijs. Verder houd ik mijn kennis en vaardigheden op peil door deelname aan het Patient-Provider Interaction netwerk van het Nivel, CBO platform Gedeelde besluitvorming en Patient Empowerment netwerk van IQ Healthcare (Radboudumc). (CRKBO geregistreerd). Verder houd ik van wandelen met onze hond en schilderen met olieverf, 't liefst dieren :-).
Dit bericht werd geplaatst in leren en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s